Rafał Kirsch

adwokat

W swojej pracy zawodowej zajmuje się m.in. prawem umów i zobowiązaniami, w szczególności dochodzeniem prawa w przypadku, gdy umowa nie zostanie wykonana lub została wykonana niezgodnie z jej treścią. Jeśli masz wątpliwości co do prawidłowej realizacji Twojej umowy. Myślisz, że kontrahent nie wywiązuje się ze swojego zobowiązania lub umowa została wykonania nienależycie, to dobrze trafiłeś!
[Więcej >>>]

Porozmawiajmy

Błąd i podstęp jako wady oświadczenia woli

Rafal Kirsch25 czerwca 2021Komentarze (0)

W dzisiejszym wpisie chciałbym skupić się na wyjaśnieniu na czym polega błąd i podstęp w kontekście wad oświadczenia woli i możliwości uchylenia się od skutków czynności prawnej dokonanej pod wpływem błędu lub podstępu.

Problematyka ta jest bardzo ważna z praktycznego punktu widzenia, gdyż pozwala na uniknięcie negatywnych konsekwencji dokonanej czynności  prawnej jaką jest najczęściej umowa. 

Błąd

Kodeks cywilny nie definiuje pojęcia błędu, a jedynie wskazuje pewne kryteria dzięki, którym na można się powołać.

Zgodnie z definicją w internetowym słowniku języka polskiego przez ,,błąd” należy rozumieć:

  1. niezgodność z obowiązującymi regułami pisania, liczenia, wymowy itp
  2. niewłaściwe posunięcie 
  3. fałszywe mniemanie o czymś. 

Na gruncie prawa cywilnego błędem będzie niezgodne z rzeczywistością wyobrażenie co do faktycznego stanu rzeczy i musi on dotyczyć treść czynności prawnej. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 21 lutego 1973 r., III CRN 415/72 wskazał, że błędem w rozumieniu językowym jest niezgodne z rzeczywistością wyobrażenie o czynności, przy czym niezgodność ta może dotyczyć zarówno faktów, jak i prawa

Jednak by móc uchylić się od oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu należy łącznie spełnić dwa warunki. A mianowicie błąd musi dotyczyć treści czynności prawnej, czyli stanu faktycznego, w którym złożone oświadczenie woli wywołuje określone skutki prawne oraz być istotny.

Art. 84 § 2 kodeksu cywilnego wskazuje, że można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści.

Pamiętać również należy, że jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy, błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć. Powyższe ograniczenie nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.

Zgodnie z art. 85 k.c.  zniekształcenie oświadczenia woli przez osobę użytą do jego przesłania ma takie same skutki, jak błąd przy złożeniu oświadczenia. Sytuacja dotyczy, gdy jedna ze stron czynności prawnej składa oświadczenie woli za pomocą posłańca.

Pamiętać należy, że można uchylić się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, jednak nie nie jest to przesłanka powodująca nieważność czynności prawnej.

Podstęp 

Podstęp to z kolei tzw. kwalifikowana postać błędu. Podstęp musi zostać wywołany przez drugą osobę celowo. Co ważne, w przypadku podstępu uchylenie się od skutków prawnych takiego błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.

Natomiast podstęp osoby trzeciej jest jednoznaczny z podstępem strony, jeżeli ta o podstępie wiedziała i nie zawiadomiła o nim drugiej strony albo jeżeli czynność prawna była nieodpłatna.

Podsumowanie

Jeśli błąd dotyczy czynności prawnej oraz jest istotny wówczas będziemy mogli powiedzieć, że jest on prawne doniosły.

Podstęp to szczególny rodzaj błędu i nie musi być istotny.

Uchylenie się od skutków prawnych  oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu następuje przez złożenie stosownego oświadczenia na piśmie.

Czas na złożenie takiego oświadczenia wynosi rok od wykrycia błędu. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1967 r., III CZP 7/67 termin roczny będzie zachowany, jeśli oświadczenie uchylającego się od skutków prawnych zawartej umowy dojdzie w tym terminie do wiadomości drugiej strony.

Zapowiedź !!!

W kolejnym artykule opiszę przedstawię ciekawą historię dotyczącą podpisania umowy pod wpływem błędu i walki o uchylenie się o jej negatywnych skutków.

W czym mogę Ci pomóc?

Na blogu jest wiele artykułów, w których dzielę się swoją wiedzą bezpłatnie.

Jeżeli potrzebujesz indywidualnej płatnej pomocy prawnej, to zapraszam Cię do kontaktu.

Przedstaw mi swój problem, a ja zaproponuję, co możemy wspólnie w tej sprawie zrobić i ile będzie kosztować moja praca.

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Kancelaria Adwokacka Adwokat Rafał Kirsch w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły: polityka prywatności.

    { 0 komentarze… dodaj teraz swój }

    Dodaj komentarz

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Kancelaria Adwokacka Adwokat Rafał Kirsch w celu obsługi komentarzy. Szczegóły: polityka prywatności.

    Poprzedni wpis: